BHXH chủ hộ kinh doanh 2026: cách tính mức đóng và kiểm tra đối tượng

Chủ hộ thuộc diện tham gia BHXH bắt buộc cần xác định đúng đối tượng, căn cứ và thời điểm đóng. Không nên chỉ nhìn một con số tối thiểu rồi áp dụng cho mọi người đứng tên hộ kinh doanh.

Tỷ lệ và ví dụ mức đóng

BHXH TP.HCM hướng dẫn tỷ lệ BHXH bắt buộc của chủ hộ là 25% căn cứ đóng: 3% vào quỹ ốm đau, thai sản và 22% vào quỹ hưu trí, tử tuất. Căn cứ lựa chọn từ mức tham chiếu đến 20 lần mức tham chiếu theo quy định.

Nghị định 161/2026/NĐ-CP điều chỉnh lương cơ sở lên 2.530.000 đ/tháng từ 01/07/2026. Với trường hợp dùng mức này làm căn cứ tối thiểu, phép tính BHXH là 2.530.000×25%=632.500 đ/tháng. Đây là khoản BHXH trong ví dụ, chưa phải tổng tất cả nghĩa vụ BHYT hoặc bảo hiểm khác.

Kiểm tra đối tượng trước khi tính tiền

• Tình trạng đăng ký và hoạt động của hộ, phương pháp/nhóm áp dụng theo quy định.
• Chủ hộ đã tham gia BHXH ở nơi khác hoặc theo đối tượng khác chưa.
• Tình trạng hưởng lương hưu, trợ cấp hoặc trường hợp đặc thù.
• Thời điểm bắt đầu, thay đổi hoặc chấm dứt nghĩa vụ.

Nếu vừa là người lao động tại công ty vừa là chủ hộ, cung cấp thông tin cả hai vai trò cho cơ quan BHXH để xác định thứ tự tham gia; không tự đóng trùng hoặc tự dừng đóng chỉ vì có thêm hợp đồng.

Hồ sơ nên lưu

1. Thông tin định danh và đăng ký hộ kinh doanh.
2. Tờ khai, thông báo tiếp nhận và hướng dẫn của cơ quan BHXH.
3. Căn cứ đóng, chu kỳ đã chọn và thông báo số phải đóng.
4. Chứng từ thanh toán và lịch sử thời gian tham gia.

Nếu có người lao động

Nghĩa vụ với người lao động được xác định riêng theo quan hệ lao động và đối tượng tham gia. Quyền hưởng từng chế độ có điều kiện về thời gian đóng và hồ sơ; không thể hứa “hưởng nguyên lương” cho mọi tình huống.

Sổ chi phí trong Inbot giúp tập hợp dữ liệu quản trị; không thay thủ tục đăng ký BHXH hoặc quyết định hưởng chế độ. Xem cách xuất dữ liệu để đối chiếu.